چرا باید باقی مانده آنتی بیوتیک در شیر روزانه کنترل شود؟
برای جلوگیری از ورود شیر غیرمجاز به خط تولید، حفظ سلامت مصرف کننده و جلوگیری از تخریب فرآیندهای تخمیری محصولات لبنی.
کیت تشخیص باقی مانده آنتی بیوتیک در شیر چیست؟
کیت تشخیص باقی مانده آنتی بیوتیک یک ابزار آزمایش سریع یا آزمایشگاهی است که برای شناسایی وجود و مقدار آنتی بیوتیکهای باقی مانده در شیر خام یا فرآوری شده استفاده میشود. هدف اصلی این کیتها جلوگیری از ورود شیر آلوده به آفلاتوکسین M1 به خطوط تولید و اطمینان از رعایت حدود مجاز باقی مانده براساس استانداردهای ملی و بینالمللی است. کیتها از واکنشهای زیستی یا ایمونولوژیک استفاده میکنند که بر اساس آن وجود حتی مقادیر بسیار کم آنتی بیوتیک باعث تغییر رنگ یا ایجاد سیگنال قابل خوانش توسط چشم یا دستگاه میشود.
جدول مقایسه کیتهای رایج در بازار
دسته کیت | نمای کلی | زمان پاسخ عملی | دقت / حساسیت (عملی) | مناسب برای | تجهیزات مورد نیاز |
تست سریع نواری | تشخیص کیفی «وجود/عدم وجود» گروههای پرریسک (معمولاً بتالاکتام، تتراسایکلین، سولفا و گاهی استرپتومایسین) | ۳–۱۵ دقیقه | حساسیت کافی برای تصمیمگیری ورودی؛ برای تعیین کمّی نامناسب | کنترل ورودی کارخانه، پایگاه جمع آوری شیر | حداقل؛ برخی مدلها دستگاه خوانش اختیاری دارند |
تست مهاری میکروبی | کیت مبتنی بر مهار رشد میکروب و تغییر رنگ/شاخص؛ طیف پوشش گسترده (بعضی بیش از ۳۰–۳۴ آنتی بیوتیک) | ۲–۴ ساعت | پوشش وسیع اما زمانبر؛ حساسیت معمولاً سازگار با MRLهای مرجع در بسیاری از کیتها | کنترل کیفیت مرجع مزرعه/مرکز جمع آوری و آزمایشگاهها برای غربالگری | انکوباتور، میکسر؛ مراقبت در آماده سازی نمونه |
الایزا | آزمون کمّی برای گروههای مشخص؛ قابل گزارش رسمی تا حدی | ۲–۶ ساعت (بسته به پروتکل) | دقت مناسب برای تعیین کمّی در بازه MRL؛ به عنوان آزمون میانی کاربردی | آزمایشگاههای کنترل کیفیت پیشرفته | پلک پلیت ریدِر، ابزار پیپت، تجهیزات استاندارد آزمایشگاهی |
روش مرجع کروماتوگرافی جرمی (LC-MS/MS) | شناسایی و تعیین کمّی متعدد ترکیبات در یک تحلیل؛ مرجع قانونی و تأیید نهایی | چند ساعت تا یک روز کاری (نمونهبرداری، آمادهسازی و تحلیل) | بالاترین حساسیت و انتخابپذیری (LOD/LOQ نانوگرم/میلیلیتر) | آزمایشگاه مرجع و تأیید نتایج مشکوک | دستگاه LC-MS/MS، اپراتور ماهر، کنترل کیفیت دقیق |
پلتفرمهای خوانش نواری (دستگاه خواننده) | دستگاههایی برای خوانش عینی تستهای نواری و ثبت نتایج دیجیتال | افزودن دستگاه: نتیجه در همان بازه نواری؛ دقت خوانش افزایش مییابد | کاهش خطای خوانش چشمی؛ بهتر برای مدیریت داده در حجم بالا | کارخانههای با حجم نمونه بالا، مراکز آزمایشی با نیاز ثبت نتایج | دستگاه خوانش اختصاصی و لوازم جانبی |
وجود باقیمانده آنتی بیوتیک حتی در مقادیر پایین میتواند مانند کارکرد آنزیم tg را در محصولات لبنی مختل کند، بنابراین کنترل دقیق قبل از فرآوری ضروری است.
انواع کیت بر اساس نیاز کاربری
1. تستهای سریع
- مناسب برای کنترل شیر ورودی کارخانه
- نتیجه در ۵ تا ۱۰ دقیقه
- نیاز به تجهیزات کم
- اعلام وجود یا عدم وجود آنتی بیوتیک در سطح غیرمجاز
- هدف: تصمیم سریع برای قبول یا رد محموله
2. تستهای دقیق آزمایشگاهی (ELISA و روشهای آنزیمی)
- مناسب برای آزمایشگاههای کنترل کیفیت پیشرفته
- امکان اندازه گیری مقدار با دقت بالا
- استنادپذیر برای گزارش به مراجع نظارتی
- هدف: تعیین کمی و اطمینان از تطابق با استاندارد MRL
روش صحیح انجام تست برای تشخیص آنتی بیوتیک در شیر
1. شرایط اولیه
- نمونه باید طبیعی، همگن و بدون چربی گیری باشد.
- دمای نمونه ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد (نه یخ زده، نه خیلی گرم).
- تاریخ و ساعت نمونه برداری ثبت شود.
- از ظروف کاملاً تمیز و بدون باقیمانده شوینده استفاده شود، زیرا برخی شویندهها نتایج را مختل میکنند.
2. آماده سازی
- کیت را از یخچال خارج کنید و اجازه دهید به دمای محیط برسد (۵ تا ۱۰ دقیقه).
- کیت را تا پایان آزمایش باز نکنید.
- اپراتور دستکش داشته باشد و از تماس دست با محل نمونه گذاری اجتناب کند.
3. اجرای تست
الف. تست نواری (سریع)
مرحله | توضیح |
۱ | حجم مشخصی از شیر (مطابق دستور سازنده) داخل چاهک React قرار دهید. |
۲ | نوار داخل کیت فعال شده و واکنش شروع میشود. |
۳ | زماندهی دقیق براساس دستور کیت (معمولاً ۳ تا ۱۰ دقیقه). |
۴ | نتیجه را در زمان اعلام شده بخوانید. تأخیر در خوانش نتیجه را نامعتبر میکند. |
ب. تست مهاری میکروبی
مرحله | توضیح |
۱ | مقدار مشخص نمونه داخل ویال حاوی محیط واکنشی ریخته میشود. |
۲ | ویالها در انکوباتور با دمای تعریف شده (معمولاً ۶۴ تا ۶۶ درجه سانتی گراد) قرار میگیرند. |
۳ | بعد از دوره واکنش (۲ تا ۴ ساعت)، تغییر رنگ شاخص کیفیت نتیجه را تعیین میکند. |
4. خوانش و تفسیر نتیجه
نوع نتیجه | کیت نواری | تست مهاری میکروبی | اقدام |
منفی (مجاز) | دو خط واضح | تغییر رنگ کامل | پذیرش شیر |
مثبت (نامجاز) | خط کنترلی بدون خط آزمایش | عدم تغییر رنگ یا تغییر ناقص | رد محموله و ارسال برای تست تأییدی |
مشکوک / مبهم | خط ضعیف یا دیرهنگام | رنگ نامشخص | تکرار تست یا ارسال آزمایشگاهی |
شیر ورودی پس از کنترل باقی مانده آنتی بیوتیک و قبل از استفاده در تولید محصولات لبنی، با آنزیم tg برای بهبود بافت و چسبندگی پروتئینها ترکیب میشود.
معیارهای انتخاب کیت تشخیص باقی مانده آنتی بیوتیک در شیر
- کیت باید بر اساس آنتی بیوتیکهایی که احتمال حضورشان در شیر بیشتر است، انتخاب شود. معمولاً بتالاکتامها، تتراسایکلینها، سفالوسپورینها و سولفونامیدها پرخطر هستند. تا شیر ورودی به کارخانه در برابر ریسکهای اصلی بررسی شود.
- حد تشخیص باید کمتر یا مساوی مقدار مجاز قانونی باشد. حساسیت کافی برای شناسایی مقادیر مرزی ضروری است. تا از مثبت و منفی کاذب جلوگیری شود و تصمیمگیریهای خط تولید مطمئن باشند.
- زمان اعلام نتیجه باید با نیاز عملی کارخانه هماهنگ باشد (معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه برای تستهای سریع). سرعت مناسب باعث میشود شیر ورودی لحظهای کنترل شود و خط تولید متوقف نشود.
- نرخ مثبت و منفی کاذب پایین باشد. دارای تأییدیههای بینالمللی یا ملی باشد تا ریسک تصمیمگیری نادرست کاهش یابد.
- پشتیبانی، نگهداری و هزینه را مد نظر قرار دهید. هزینه هر تست با حجم مصرف و بودجه کارخانه متناسب باشد.
شرکت آرام تجارت آدلی با سابقه درخشان در زمینه تأمین کیتهای تشخیص باقی مانده آنتی بیوتیک در شیر، یکی از معتبرترین تأمین کنندگان در ایران است. این شرکت انواع کیتهای سریع، میکروبیولوژیک و ایمنی شناسی را ارائه میدهد که هم تأییدیههای بینالمللی دارند و هم مورد تأیید سازمان دامپزشکی ایران هستند. کیتهای رپید تست ساخت چین، آرام تجارت آدلی سریع، حساس و کاربری آسان دارند و خرید آنها با پشتیبانی فنی کامل و قیمت مناسب انجام میشود، تا کارخانهها بتوانند شیر ورودی را کاملا مطمئن کنترل کنند.
برای استعلام قیمت و سفارش کیتها، همین حالا با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
1. کدام کیت برای کنترل ورودی کارخانه مناسبتر است؟
کیتهای سریع نواری چندگانه که امکان تصمیمگیری در کمتر از ۱۰ دقیقه را فراهم میکنند و خطوط پر ریسک آنتی بیوتیک را پوشش میدهند.
2. اگر نتیجه تست مثبت یا مشکوک باشد چه اقدامی لازم است؟
محموله باید رد شود و نمونه برای آزمون تأییدی (الایزا یا LC-MS/MS) ارسال گردد.
3. آیا تستهای سریع میتوانند مقدار دقیق آنتی بیوتیک را نشان دهند؟
خیر. این تستها کیفی هستند. برای تعیین کمّی باید از روشهای آزمایشگاهی استفاده شود.
4. آیا شرایط دمایی نمونه و کیت روی نتیجه اثر دارد؟
بله. دمای نامناسب باعث مثبت یا منفی کاذب میشود. کیت و نمونه باید در دمای محیط آزمایش باشند.
5. آیا کیتها تمام خانوادههای آنتی بیوتیک را شناسایی میکنند؟
خیر. هر کیت محدوده پوشش مشخص دارد. انتخاب باید مطابق خانوادههای پرخطر شیر خام ورودی انجام شود.